Önce projeyi hatırlayalım.
Lüleburgaz’ın Eskibedir Köyü sınırlarında kurulmak istenen tesisin adı dosyada açıkça yazıyor:
“Yakma Tesisi — Tehlikeli ve Tehlikesiz Atıkların Yüksek Sıcaklıkta Gazlaştırılması ile Elektrik Üretimi.”
Yani mesele yalnızca elektrik üretimi değil; tehlikeli ve tehlikesiz atıkların yakılması/gazlaştırılmasıdır.
Dosyaya göre tesise her gün 500 ton atık girecek.
Bu işlemden her gün yaklaşık 90 ton taban külü, 20 ton uçucu kül çıkacak.
Yani her gün 110 ton kül ve kalıntı oluşacak.
Üstelik kabul edilecek atık listesi de sıradan değil. Boya-vernik atıkları, organik çözücüler, atık yağlar, PCB içeren yağlar, laboratuvar kimyasalları, pestisitler ve tehlikeli ambalajlar gibi çok sayıda riskli atık kodu dosyada yer alıyor.
O zaman şu soruların yanıtı halka açıkça verilmelidir:
Bu külün içinde hangi ağır metaller olacak?
Uçucu kül nereye gönderilecek?
Tozuma olursa tarlalara ne çökecek?
Sızıntı olursa yeraltı suyuna ne karışacak?
Günde 500 ton atık hangi yollardan, kaç kamyonla taşınacak?
Şimdi asıl meseleye gelelim.
Bu tesisin yükünü kim taşıyacak?
Eskibedir, Yenibedir, çevredeki tarım alanları, dereler, yeraltı suyu ve bölge halkı.
Peki ÇED toplantısı nerede yapılmak isteniyor?
Köyde değil.
Otelde.
O zaman sormak zorundayız:
Atık köye, ÇED toplantısı otele mi?
ÇED toplantısı bir formalite değildir. Adı üstünde, halkın bilgilendirilmesi ve sürece katılımı toplantısıdır. Halkın gerçekten katılabileceği, soru sorabileceği, itirazını dile getirebileceği yerde yapılmalıdır.
Köyün suyu, toprağı, havası ve geleceği konuşulacaksa; toplantı da halkın kolay ulaşabileceği yerde olmalıdır.
Bu nedenle seçilmişlere de görev düşüyor. Belediye başkanları, belediye meclis üyeleri, il genel meclisi üyeleri ve ilgili kurumlar yalnızca “karşıyız” demekle yetinmemelidir.
Şirketin ÇED sürecinde dayanak yaptığı İl Mahalli Çevre Kurulu’nun “yer seçimi uygundur” kararı yeniden değerlendirilmelidir. Bu karar nihai izin değildir. Plan aykırılığı, su kaynakları, tarım alanları, halk sağlığı ve kamu yararı açısından yeniden gündeme alınabilir.
Lüleburgaz Belediyesi bu konuda meclis gündemi oluşturmalı; alınacak karar Valiliğe, İl Mahalli Çevre Kurulu’na, İl Özel İdaresi’ne ve Bakanlığa resmi olarak iletilmelidir.
Çünkü bu mesele yalnızca toplantı yeri meselesi değildir.
Bu mesele suyun, toprağın, havanın, tarımın ve halk sağlığının meselesidir.
Atık köye gelecekse, halk toplantısı da halkın ayağına gitmelidir.
Halkın katılımı otel salonuna sıkıştırılamaz.
Aramızda kalmasın.
